M. ALİ YILDIRIMTÜRK – a.yildirimturk@zaman.com.tr

Hafta süresince para piyasalarında gözler merkez bankalarındaydı. Başta Japonya Merkez Bankası olmak üzere Amerikan Merkez Bankası (FED) ve birkaç tane gelişmekte olan ülke merkez bankası para politikasını ve faiz oranlarını görüşmek üzere toplandı.

Bizim Merkez Bankamız da bu yılın son ‘Para Kurulu’ toplantısını perşembe günü yaptı.

FED’in, halen yüzde 0,25 olarak uyguladığı kısa vadeli faizleri değiştirmesi beklenmiyordu. Ancak, toplantı sonrasında yapılacak açıklamalar ABD ekonomisinin ve dolar paritesinin yönü açısından oldukça önemliydi. Nitekim, FED beklenildiği gibi faiz oranlarını değiştirmedi. Toplantı sonrasında da geçmişe göre daha iyimser mesajlar verdi. FED Başkanı Ben Bernanke yaptığı açıklamada; hem işsizlikte hem de ekonomik gelişmelerde yavaş da olsa bir iyileşmenin olduğunu belirtirken, yine hafta içinde açıklanan enflasyon oranlarıyla ilgili bir endişe taşınmadığını vurguladı. Açıklamanın diğer detaylarında da hane halkı tüketiminde bir canlanma ve işgücü piyasasındaki bozulmanın hız kestiğinin altı çizildi. Para piyasalarındaki düzelmeler büyümeyi desteklemesi yanında, sabit sermaye yatırımları ve işgücü talebiyle ilgili sıkıntıların sürdüğünü belirtti. Ayrıca, gelecek yıl şubat ayında sona erecek olan “Acil likidite programı”na uygun olarak finansal krizin şiddetlendiği dönemde piyasalara sürdüğü yüklü miktardaki parayı değişik enstrümanlarla sistemden çekileceğini ifade eden açıklamalarda bulundu. Bernanke ancak konut finansmanı ve KOBİ (küçük ve orta boy işletme) kredisi kullanan işletmelere 30 Haziran’a kadar destek vermeyi ve iyileşmenin sürdürülebilir hale geldiği görülene kadar desteğin sürdürüleceğini açıkladı. FED’den yapılan iyimser açıklamalar dolara destek oldu.

Aslında doların güçlenme eğilimine girmesi Çin Para Otoritesi’nin ‘Biz halen doları rezerv para birimi olarak kabul ediyoruz.’ açıklamasıyla başladı. Ardından, hafta içinde Avrupa Birliği (AB) üyesi Yunanistan’ın ekonomik dar boğaza girmesiyle kredi derecelendirme kuruluşlarının kredi notunu düşürmesi, İspanya’nın da izlemeye almasıyla oluşan ülke bazlı tedirginlik, Euro’yu sıkıntıya soktu. Portekiz, İrlanda ve hatta İtalya’nın global finansal krizin etkisinden çıkamayacakları söylentileri, Euro’nun dolar karşısında gerilemesindeki diğer bir etki oldu. Daha iki ay önce Euro/dolar paritesinin 1,55′ler seviyesine ve hattâ daha önceki zirvesi olan 1,60′lara tırmanacağı yorumunu yapanlar da yanıldı. Amerika’nın son aylarda olumlu gerçekleşen ekonomik verileri, Euro’nun gerilemesi ve FED’in söz konusu toplantısı sonrası yapılan iyimser açıklamalardan destek alan dolar paritesinde, artık yön yukarıya döndü. Nitekim, perşembe günü Euro/dolar paritesi teknik destek seviyelerini hızla kırarak üç ay önceki seviyesi olan 1,4310′a geriledi. Teknik olarak Euro/doların kısa 1,41′lerdeki kısa vadeli desteği yakın zamanda test edebilir.

Kasım 2008′den itibaren başlayarak faizleri yüzde 16,75′ten yüzde 6,5′e çeken T.C. Merkez Bankası Para Politikası Kurulu, perşembe günkü, 2009 yılı son toplantısında borçlanma faiz oranını yüzde 6,50 seviyesinde bıraktı. Toplantı sonrasında yapılan açıklamada; temel enflasyonda olumlu seyrin süreceği belirtildi.

Türkiye’de bankacılık sektörünün güçlü olması nedeniyle son aylarda yabancıların, yatırımlarını Türkiye’ye kaydıracağı yönünde işaretler var. İhracat ve turizm gelirlerinin 2010 yılında artması öngörülüyor. Bunların gerçekleşmesi halinde döviz girdisinde de artış olacaktır. Dolayısıyla dolar diğer para birimleri karşısında yükselse de, TL karşısındaki artışı daha sınırlı olacak ve döviz fiyatlarında istikrarlı seyir 2010′da devam edecektir. Kaynak : Zaman

SİZDE ÜYE OLUN YAZARLARIN YAZILARI MAİL KUTUNUZA GELSİN !
ÜYE OLMAK İÇİN TIKLAYINIZ

FUNDA ÖZKAN – funda.ozkan@radikal.com.tr

P&G intihar etmeyen kurumlardan biri

Kopenhag’ta hangi ülke daha masum diye tartışmanın anlamı yok, sonuçta 192 ülke elbirliğiyle çevre intiharına yol açıyor.
Düştüğümüz açmaz belli, kalkınma politikalarını sürdürecek miyiz, çevreyi mi koruyacağız?
Oysa ara yol çok daha keyifli: Yeşil kalkınma.
Devletler, düşük karbonlu ekonomi modeline geçişte öncü rol oynamalı. Düşük karbonlu kalkınma plan ve stratejilerini hayata geçirmeli.
Maalesef ki kimsenin işine gelmiyor.
Türkiye’de de iş dünyasının kimi temsilcileri bakın ne diyor:
“Tabii ki gelecek kuşaklara dünyayı temiz bırakalım. Ama biz daha gelişmedik ki.”
Niye?
Çevre Bakanlığı, Kopenhag öncesi Türkiye’nin, 2020 yılına kadar karbon gazı salınımını 1990 seviyesinin yüzde 11 altına düşürebileceğini öngörmüştü.
1990 seviyesi demek, son 10 yılın kalkınmasının göz ardı edilmesi demek.
Dünyayı kirleten sera gazı salınımının düşürülmesine ‘evet’ diyenler de 1990 yılı kalkınma sınırına karşı çıkıyorlar.
P&G’nin Türkiye’nin yanı sıra İsrail, Kafkasya ve Orta Asya’dan sorumlu Yönetim Kurulu Başkanı Saffet Karpat ile geçenlerde sohbetimizde ısrarla ‘yeşil’ hedeflerine vurgu yapıyordu.
Maalesef ki Kopenhag’daki iklim zirvesi gibi iş dünyasından yeşil hedeflerini ortaya koyanlar da medyada ilgi çekmiyor.
Kopenhag’ta geleceğimiz oylanıyor, bizim iç kavgalarımızdan dolayı basında doğru düzgün yer almıyor.
Devletler dünyanın geleceği için pazarlık yapa dursun, P&G çok net hedefleri ortaya koyuyor.
Saffet Karpat, P&G’nin hedeflerini ‘sürdürülebilir kalkınma vizyonu’ olarak tanımlıyor.
P&G’nin 2012 Global Sürdürülebilir Kalkınma hedefleri şöyle:
- Çevresel profili iyileştirilmiş sürdürülebilir yenilikçi ürünlerin geliştirilmesi ve kümülatif satışlarının en az 50 milyar dolara ulaşmasının sağlanması.
- Tesislerde karbondioksit, enerji, su ve bertaraf edilen atık miktarında ilave yüzde 20’lik düşüş sağlanarak, on yıllık süre içerisinde toplamda yüzde 50’lik düşüş.
Bu arada P&G Türkiye’nin ilk defa yayınladığı Yerel Sürdürülebilir Kalkınma Özet Raporu ile çalışmalarında sağlanan iyileştirmelere de değindi, Saffet Karpat.
2007-2009 yılları arasında yüzde 15 enerji, yüzde 12 oranında da su tasarrufu sağlandığını, atık çıkışının yüzde 30 oranında azaltıldığını, sera gazı emisyonlarının yüzde 25’e düşürüldüğünü belirtti.

Çevrecilik de ‘kültür’ istiyor
Sanayi tesislerinin bugünden yarına, dünyanın geleceği ile ilgili tasalanıp, harekete geçmesi kolay değil. Öncelikle üretimde olduğu gibi çevre duyarlığında da bir geçmişi, kültürü olması gerekiyor.
Sürdürülebilir, kalkınma ve vizyon kavramlarının üçünü bir arada hayata geçirmek kolay değil.
172 yıllık P&G’nin tarihi imrendiriyor.
1970 yılında ilk çevre raporunu yayınladı.
1977 yılında evrensel insan ve işçi haklarını temel alarak işyerinde fırsat eşitliği, çocuk işgücü yasağı ve eğitim olanakları gibi konularda belirli uygulamalar getiren ‘Global Sullivan Prensipleri’ni oluşturmada öncülük etti.
1992 yılında yasal zorunlulukların çok ötesindeki ‘Çevre Kalite Politikası’nı geliştirip benimsedi.
1999 yılında Kurumsal Sürdürülebilir Kalkınma Departmanı oluşturdu.
Yine 1999 yılından beri kurucularından olduğu ‘Global Raporlama Girişimi’ (GRI) yönergeleri doğrultusunda Sürdürülebilir Kalkınma Raporları yayınlıyor.
P&G, 300 markayla 180 ülkede 80 milyar dolarlık cirosuyla övünürken, bir devlet anlayışıyla sürdürülebilir büyümenin de önemini kavrıyor.

Ön yıkama biterse, su tasarrufu büyük olacak
Türk tüketicisi pek de talep etmedi ama biliyorsunuz deterjan üreticileri, konsantre (yoğunlaştırılmış) deterjanları pazara çıkardı. Üstüne üstlük büyük bir riski de barındırıyordu. Tüketici doğru anlamazsa, daha az tüketmek yerine aynı düzeyde dolu dolu deterjan kullanmaya devam ederse, daha pahalıya aldıkları yeni deterjan için üreticilere tepki oluşacaktı.
P&G’nin Türkiye, İsrail, Kafkasya ve Orta Asya’dan sorumlu Yönetim Kurulu Başkanı Saffet Karpat “Deterjanlar kilogram olarak yüzde 30 küçüldü, paketleme malzemesinde tasarruf sağladık. Dahası nakliyede dolayısıyla akaryakıt tüketiminde düşüş oldu” diyor.
Yeni nesil deterjanlarla, çamaşır makinesinde ‘kaynar suyla’ da yıkamak gerekmiyor. Bu elektrik tasarrufunu da sağlıyor.
Nitekim kamuoyu araştırmasına göre, Türkiye’de çamaşırlarını ön yıkamada yıkayan hane oranı yüzde 57’ymiş.
Ön yıkama yapılmazsa, hane başına 37 bin litre su tasarrufu sağlanabiliyor.
Her ne kadar Türkler, Avrupa ile karşılaştırıldığında az tıraş olsa da (önceki günkü haberimizde yer almıştı) Saffet Karpat, Braun marka ürünlerde geliştirdikleri ‘akıllı fişler’ sayesinde standart makinelere göre yüzde 64 daha az enerji tüketimini sağladıklarını, dolayısıyla yılda 5 bin 583 ton karbondioksit emisyonunun önüne geçtiklerini de vurguluyor.
Bu rakamın anlamı mı? Her yıl 1073 otomobilin çevreye etkisinin ortadan kaldırılması, 6,18 kilometrekare alanın ağaçlandırılması, 5 bin 861 evin aydınlatılması demek. Kaynak : Radikal

Aydın Ayaydın- aayaydin@gazetevatan.com

Neler oluyor bize?

Son iki yıldır global krizin etkisiyle zengini de fakiri de perişan. Fabrikalar bir bir kapanıyor, her gün yüzlerce, hatta binlerce yeni insanımız işini kaybediyor. Ekonomi batmadı, ancak irtifa kaybetti. Tam iyiye gidiş, toparlanma başlıyor derken bu kez siyaset karıştı.

Siyasi istikrar olmadan ekonomide istikrar sağlanır mı derseniz, korkarım ki cevabım ‘hayır’ olur.

Bu değerlendirmeyi yaparken çok uzağa değil, sadece son on güne bakalım.

- TBMM’de 2010 yılı bütçe görüşmeleri yapıldı. Hükümetin 2010 yılında öngördüğü gelir ve giderler ile bunların bakanlıklara dağılımı görüşüldü. Peki TBMM de geçen hafta yapılan bütçe görüşmelerinde bakanlıkların bütçeleri ile gelir ve giderler mi konuşuldu?

Ne yazık ki hayır. TBMM bütçe görüşmelerinde, bütçe yerine kayıkçı kavgası vardı. Hiçbir lider gerçek manada bütçe üzerine odaklanarak konuşmadı. Birbirlerini eleştirdiler. Hükümet, muhalefetin eleştirileri karşısında alışkın olmadığımız biçimde ortalığı geren konuşmalar yaptı, siyaset gerildi.

- TBMM’de grubu bulunan DTP’nin Anayasa Mahkemesi’nde görüşülmekte olan kapatma davası sonuçlandı. Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç, “DTP terör odağı haline gelmiş” diyerek oybirliği ile alınan partiyi kapatma ve Genel Başkan Ahmet Türk ile Diyarbakır Milletvekili Aysel Tuğluk’un milletvekilliğini sona erdiren, 5 yıl süre ile yasaklama getiren kararı açıkladı. Ahmet Türk ile Aysel Tuğluk DTP’nin en ılımlı isimlerindendi. Demek ki ılımlı olmak yerine bu iki milletvekili de daha sert söylemlerde bulunsaydı onlara da yasaklama gelmeyecekti.

Anayasa Mahkemesi’nin kararı ne olursa olsun, saygı duymak lazım. Ancak çifte standartlı karar ister istemez Anayasa Mahkemesi’ni eleştirilerin merkezine oturtuyor. Anayasa Mahkemesi AK Parti için oy birliği ile diyor ki “… odağı olmuş” fakat kapatılmıyor. Aynı mahkeme DTP için oybirliği ile “… odağı olmuş” diyor ve parti kapatılıyor, iki milletvekilinin de milletvekilliği düşürülüyor. Madem odak olma kararına rağmen parti kapatılmayabiliyor, bir diğer parti aynı gerekçe ile neden kapatılıyor?

Başka ülkelerde de anayasa mahkemeleri benzer kararlar alır. Ancak o mahkemelerin başkanları sadece kararlarını açıklar, yorum yapmaz, akıl vermez. Bizim Anayasa Mahkemesi Başkanı ise büyük bir zevkle onlarca kameranın karşısına geçer, uzun uzun kararı açıklar, siyasi yorumlar yapar, siyasilerimize ve halkımıza akıl verir. Böyle bir uygulama da sadece bizde olur.

***

- Kapatılan DTP’nin milletvekilleri, bu kararı protesto etmek amacıyla, milletvekilliklerinden istifa edeceklerini açıkladı. Şimdi istifaları TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilir mi edilmez mi, bu tartışılıyor.

- Yurdun her tarafında sokak çatışmaları başladı. Olayla ilgisi olmayanlar öldürülüyor. Dükkânlar ateşe veriliyor. İnsanların can ve mal güvenliği tehlikede.

- Bursa’da maden ocağı yasalara uygun olmayan şekilde işletiliyor. Gerekli tedbir alınmadığı için patlama oluyor ve ekmek parasına çalışan 19 işçi ölüyor. Sonra o maden ocağı kapatılıyor. Peki o ocak neden işçiler ölmeden kapatılmadı? Denetlemekle görevli olanlar neredeydi, onlar hesap vermeyecek mi?

- Günlerdir Tekel işçileri sokakta. Dün de sokakta polisle karşı karşıya geldiler. Gittikçe ortam geriliyor. İnsanlar bu manzaralar karşısında gelecekleriyle ilgili kuşkular duymaya, moraller bozulmaya başladı.

Bunun kime faydası var derseniz; maalesef Türkiye’nin huzur içinde yaşamasını istemeyen çevrelerin iştahını kabartıyor bu manzara.

Söyleyeceğim tek şey var. Bu ülke hepimizin. İktidarı ile, muhalefeti ile tüm ülkenin birlik ve beraberlik içinde olması gereken bir dönemi yaşıyoruz diye düşünüyorum. Kaynak : Gazete Vatan

Diğer yazarların yazılarını görmek için üye olunuz..

Üye olmak için tıklayınız